Een Omega, Tissot of Longines om de pols zonder daadwerkelijk zo’n horloge te bezitten? Met verschillende digitale wijzerplaten voor Samsung-smartwatches kon je behoorlijk dicht in de buurt komen. Iets té dicht, vond de Swatch Group.

Na een jarenlange juridische strijd heeft het High Court in Londen bepaald dat Samsung 11,6 miljoen dollar aan Swatch Group moet betalen wegens merkinbreuk. Opvallend genoeg waren de digitale wijzerplaten niet eens door Samsung zelf ontworpen.

Van Omega tot Breguet op je smartwatch

De zaak draait om digitale watch faces die tussen oktober 2015 en februari 2019 via Samsungs Galaxy App Store beschikbaar waren.

Externe ontwikkelaars maakten wijzerplaten die sterk leken op bestaande horloges en daarbij ook beschermde merknamen gebruikten. Het ging om merken uit verschillende prijsklassen van de Swatch Group, waaronder Omega, Longines, Tissot, Breguet en Blancpain.

Sommige digitale wijzerplaten gingen daarbij behoorlijk ver. Niet alleen de algemene vormgeving werd nagebootst, maar ook herkenbare merkelementen en logo’s verschenen op het scherm van de smartwatch.

In totaal werden de betreffende apps in het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie ongeveer 160.000 keer gedownload.

Maar Samsung maakte ze toch niet zelf?

En precies daar wordt het verhaal interessant. De digitale wijzerplaten werden gemaakt door externe ontwikkelaars. Samsung stelde daarom dat het niet simpelweg verantwoordelijk kon worden gehouden voor alles wat een derde partij in zijn appwinkel aanbood.

De Britse rechter keek daar anders naar.

Samsung beheerde immers de Galaxy App Store, controleerde welke apps werden toegelaten en bepaalde hoe deze aan consumenten werden getoond. De rechtbank had Samsung daarom al in 2022 aansprakelijk gesteld voor een groot deel van de merkinbreuken. Een hoger beroep van Samsung werd eind 2023 afgewezen.

De nieuwe uitspraak draait dus vooral om de vraag: wat is de schade eigenlijk waard?

Swatch wilde 170 miljoen dollar

Daarover lagen de partijen nogal ver uit elkaar.

Swatch Group kwam tijdens de procedure uit op ongeveer 170 miljoen dollar aan schadevergoeding. Samsungs deskundige vond daarentegen dat ongeveer 301 dollar passend zou zijn.

Dat verschil laat wel zien hoe ingewikkeld het is om de waarde van een merknaam te bepalen.

Rechter Marcus Smith kwam uiteindelijk uit op 11,6 miljoen dollar.

Daarvan heeft maar liefst 10 miljoen dollar betrekking op het feit dat de beschermde merken zichtbaar waren in Samsungs digitale winkel. Het ging dus niet alleen om hoeveel mensen daadwerkelijk een digitale wijzerplaat hadden gedownload.

De gedachte daarachter is interessant: wanneer een namaak-Omega voor weinig geld of zelfs gratis in een grote officiële appwinkel wordt aangeboden, kan dat volgens de rechter op zichzelf al afbreuk doen aan de exclusiviteit en waarde van het echte merk.

Slechts 617 betaalde downloads

Nog opvallender wordt het wanneer we naar de daadwerkelijke inkomsten kijken.

Uit de rechtbankstukken blijkt dat er 157.373 downloads werden meegewogen. Daarvan waren slechts 617 downloads betaald. Die leverden iets meer dan 1.000 dollar omzet op.

Dat staat natuurlijk in schril contrast met een schadevergoeding van 11,6 miljoen dollar.

De uitspraak draait daarmee veel meer om de waarde van intellectueel eigendom en merkbescherming dan om de paar dollar die met de apps zelf werd verdiend.

Voor luxe horlogemerken is dat geen klein detail. Een belangrijk deel van de waarde van namen als Omega, Breguet en Blancpain zit immers juist in herkenbaarheid, historie en exclusiviteit.

Een belangrijke waarschuwing voor appwinkels

De uitspraak kan daardoor ook buiten de horlogewereld interessant zijn.

Online platformen kunnen zich niet automatisch verschuilen achter het argument dat bepaalde content door externe ontwikkelaars is gemaakt. Hoeveel controle een platform uitoefent over wat wordt toegelaten, gepresenteerd en verspreid, kan een belangrijke rol spelen bij de verantwoordelijkheid.

Voor horlogemerken is de boodschap ondertussen vrij duidelijk: een logo en herkenbaar ontwerp blijven ook beschermd wanneer het fysieke horloge wordt vervangen door pixels op een smartwatch.

Samsung overweegt hoger beroep

Helemaal afgelopen is de strijd mogelijk nog niet.

Samsung heeft na de uitspraak aangegeven het vonnis zorgvuldig te bestuderen en een hoger beroep te overwegen.

Daarnaast bestaat er nog een gerelateerde juridische procedure in de Verenigde Staten.

Het uiteindelijke bedrag van 11,6 miljoen dollar is overigens aanzienlijk lager dan de 170 miljoen die Swatch Group voor ogen had. Toch is het een serieuze tik voor Samsung en vooral een duidelijke overwinning voor de Zwitserse horlogegroep.

Tijd voor de balans

Op het eerste gezicht klinkt 11,6 miljoen dollar voor een paar digitale wijzerplaten behoorlijk buitensporig. Zeker wanneer de betaalde downloads nauwelijks iets hebben opgebracht.

Maar deze zaak gaat uiteindelijk niet over de verkoop van een paar apps.

Een Omega wordt niet alleen gekocht omdat hij de tijd aangeeft. Een deel van de prijs zit in het ontwerp, de historie en vooral de naam op de wijzerplaat. Als een vrijwel identieke digitale variant met hetzelfde merk voor een paar euro – of helemaal gratis – in een grote appwinkel verschijnt, is het begrijpelijk dat een horlogefabrikant daar niet vrolijk van wordt.

De les voor Samsung en andere digitale platformen lijkt daarmee duidelijk: ook op een smartwatch is een merknaam allesbehalve gratis.